رنگ و بوی هنر

اینم سبزی سال نو

اثر بزرگمهر حسین پور

واینم ماهی عید

اثر علی هاشمی

عید نوروز، روز نو شدن، روز تولد دوباره طبیعت، تحول احوال انسانها و روزی که شادی و تازگی در همه جای طبیعت نمایان است. نوروز یا روز نو و جدید نماد تحول، سازندگی، حرکت و پویایی است که همراه با تحول و دگرگونی طبیعت ،وجود ما نیز متحول می شود.

سال 1388 بر همه ی شما مبارک

در زمان فتح علی شاه شرایط برای تجدید حیات هنردرباری مناسب بود. شاه قاجار شماری از برجسته ترین هنرمندان را در پایتخت تهران گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ های نوساخته گماشت او برای نشان دادن عظمت ایران از توان تصویر پردازی کلامی و تجسمی بهره گرفت .

نخستین نقاش باشی دربار قاجار میرزابابا نام داشت که از او چندین پرده رنگ روغنی و تصاویر دیوان اشعار فتحعلی شاه برجای مانده اند .او در شبیه سازی وچهره پردازی ،دقیق وخوش قلم و در ارائه وخلق مجالس بزمی به نهایت ماهر بود.

        

بهترین نقاشی میرزابابا شمایلی است از فتحعلی شاه با عمامه جقه دار و جامه و اصلحه گوهر نشان که جلوی پنجره ای بر روی یک قالیچه مرصع نشسته است .

در مقایسه با میرزا بابا مهر علی بر چهره و نفوذ نگاه شاه تأکید بیشتری داشته است او برجسته ترین نقاش دوره فتحعلی شاه به شمار می آید پرده های بر جای مانده از این نقاش حاکی از آنند که او بیش از همکارانش در نمایش شوکت شاهانه توفیق یافته است .

مهرعلی فتحعلی شاه را با ریش انبوه تر و ابروانی تیره تر نشان داده و با کاستن از ساخت و ساز صورت و افزودن بر سفیدی چشمها به شاه حالتی سحرآمیز و پر صلابت بخشیده که با نگاهی نافذ و مستقیم به مخاطب خود خیره شده است.

    

از دیگر نقاشان عبدالله خان است که دیوارنگاره عظیمی در صحن بارعام کاخ نگارستان شاه را برتخت کیانی کشیده واطراف وی را صفوف طویل ومنظم درباریان ونمایندگان قدرت های بزرگ اسلامی و اروپایی در برگرفته بودند.

          

   

پر كن پياله را

كاين آب آتشين

ديري است ره به حال خرابم نمي برد

اين جامها كه در پي هم مي شود تهي

درياي آتش است كه ريزم به كام خويش

گرداب مي ربايد و آبم نمي برد

من با سمند سركش و جادويي شراب

تا بيكران عالم پندار رفته ام

تا دشت پر ستاره انديشه هاي گرم

تا مرز ناشناخته مرگ و زندگي

تا كوچه باغ خاطره هاي گريزپا

تا شهر يادها

ديگر شراب هم

جز تا كنار بستر خوابم نمي برد

هان اي عقاب عشق

از اوج قله هاي مه آلود دور دست

پرواز كن به دشت غم انگيز همر من

آنجا ببر مرا كه شرابم نمي برد

آن بي ستاره كه عقابم نمي برد

در راه زندگي

با اين همه تلاش و تمنا و تشنگي

با اينكه ناله مي كشم از دل كه : آب ‌آب

ديگر فريب هم به سرابم نمي برد

   مغولان در سال 616 هجري به ايران حمله كردند و بخش مهمي از يادگارهاي معنوي ايران را ويران كردند و يا در آتش سوزاندند. آنان به حكومت عباسيان در بغداد نيز پايان بخشيدند و دست به تأسيس دولت هايي در تبريز و مراغه زدند. گروهي از هنرمندان بدين صورت ، جذب آن ناحيه گرديدند و گروهي ديگر به علت مصالحه اي كه بين حاكمان محلي شيراز و مغول ها صورت گرفت به شيراز جذب شدند. يورش مغول ها هر چند در آغاز به مانند سيلي بنيان كن مي نمود، اما آنان به سرعت در فرهنگ و مذهب اقوام مغلوب مستحيل گشتند. ايلخانان مغول اسلام پذيرفتند و به توصيه و تشويق وزراي با درايت ايراني، همچون خواجه نصير الدين طوسي و خواجه رشيد الدين فضل الله ، به توسعه دانش و رونق بخشيدن به هنر همت گماشتند.

   استنساخ پي در پي كتب در اين دوران موجب پيدايش شيوه اي مي گردد كه از لحاظ فني، از نقاشي هاي دوره سلجوقي قوي تر است. نكته مشترك در نقاشي هاي اين دوران آن است كه نقش هاي اصلي با رنگ هايي تيره تر از زمينه كشيده شده اند و به عنوان مثال در ترسيم حد چهره، مشخصاً از خط به جاي رنگ استفاده شده است.

بقیه در ادامه مطلب

    

ادامه مطلب

چند ويژگي اين كتاب را از نسخه‌هاي مشهوري چون «شاهنامه دموت» و «شاهنامه شاه طهماسبي» كه قبل و بعد از آن پديد آمده‌اند، برتري مي‌بخشد.
نخستين و برترين امتياز اين نسخه آن است كه بر خلاف دو نسخه ياد شده قرباني مالكان آن نشده تا شيرازه آن‌ها را از هم بگسلند و برگ‌هاي آن را در گوشه و كنار جهان بپراكنند.
غير از چند افتادگي در متن اين نسخه، «شاهنامه بايسنقري» نسخه‌اي كامل و دست نخورده در ميان شاهنامه‌هاي مشهور و رده اول به شمار مي‌آيد.
امتياز ديگر اين نسخه به خاطر نفاست، زيبايي و آراستگي آن است كه در نوع خود كم مانند است.
نگارگري، تذهيب، تجليد و ديگر آرايه‌هاي كتاب با مهارتي خاص انجام شده است. با اين حال در خط اين نسخه ضعفي هست كه آن هم به خاطر همزماني كتابت آن با آغاز تكامل قلم نستعليق است.
سومين امتياز اين كتاب مقدمه‌اي است كه براي نخستين بار بر شاهنامه افزوده شده است.
ظاهراً به دستور بايسنقر ميرزا، كه بايد او را هنر دوست‌ترين شاهزاده تيموري به شمار آورد، دست‌نويس‌هاي متعددي از شاهنامه گردآوري شد و مقدمه‌اي مفصل با تلفيق مقدمه‌هاي پيشين به اين شاهنامه و نسخه‌هاي ديگر همزمان آن نوشته شد.
اگرچه اين مقدمه از نظر درستي مطالب تاريخي و متن خود شاهنامه به خاطر افزودن اشعار الحاقي نقاط ضعف دارد، اما از آنجا كه تدوين آن موجب رواج بيشتر شاهنامه نه تنها در ايران بلكه در سراسر جهان شده، كوشش گردآورندگان آن ستايش‌انگيز است.
«شاهنامه بايسنقري» به قطع رحلي است و 700 صفحه دارد.
هر صفحه نيز شامل 31 سطر و هر سطر 3 بيت به قلم نستعليق و با كتابت خفي جعفر بايسنقري است.
اين نسخه نفيس سال 833 ه.ق روي كاغذ خانبالغ نخودي كتابت شده است.
«شاهنامه بايسنقري» با يك شمسه مذهب عالي، حاوي كتيبه‌اي به قلم رقاع بر زمينه زرين، شامل نام و القاب بايسنقر ميرزا آغاز مي‌شود.
صفحه‌هاي دوم و سوم نسخه شامل تصوير شكارگاه است و در اين دو صفحه مذهب به نقش دو ترنج، نام و القاب آن شاهزاده ديده مي‌شود.
همچنين دو صفحه آغاز متن شاهنامه با حاشيه‌هاي مذهب و مرصع آراسته شده و بين سطرهاي آن طلا اندازي شده است.
نسخه «شاهنامه بايسنقري» جمعاً با 22 تصوير آبرنگ آراسته شده است.
جلد اين نسخه، چرميِ ضربيِ طلا پوش با دو حاشيه روغني در بيرون و سوخت مُعرقِ طلايي بر زمينه لاجوردي در داخل است.
«شاهنامه بايسنقري» به شماره 716 در كتابخانه كاخ موزه گلستان ثبت شده و سال 1350 شمسي به صورت چاپ لوحي در تهران منتشر شده است.
اين شاهنامه بيش از 110 سال است كه در كتابخانه كاخ موزه گلستان نگهداري مي‌شود.
بر اساس شواهد موجود، نسخه فعلي «شاهنامه بايسنقري» را اميرنظام گروسي، رجال ايراني (1237 ـ 1317 ه.ق) به كتابخانه هديه كرده است.
اين نسخه نفيس در برخي از نمايشگاه‌هاي مهم جهاني نمايش داده شده است.
نسخه فعلي «شاهنامه بايسنقري» خرداد سال 1386 در حافظه جهاني به ثبت رسيده است.
"گرفته شده از سایت فارس نیوز"

ادامه مطلب

 

شب هفدهم رمضان مصادف باسالگرد معراج رسول اکرم (ص) به عرش اعلا هست .من هم به این مناسبت نقاشی معراج سلطان محمد رو اینجا آوردم .لذت ببرید.

روز وصل دوستداران یاد باد

یاد باد آن روزگاران یاد باد

کامم از تلخی غم چون زهر گشت

بانگ نوش شادخواران یاد باد

گر چه یاران فارغند از یاد من

از من ایشان را هزاران یاد باد

مبتلا گشتم در این بند و بلا

کوشش آن حق گزاران یاد باد

گر چه صد رود است در چشمم مدام

زنده رود باغ کاران یاد باد

راز حافظ بعد از این ناگفته ماند

ای دریغا رازداران یاد باد

 این شعرحافظ رو به همه ی دوستانم تقدیم میکنم .امشب خیلی خیلی یاد دوران دانشجویی افتادم چقدر زمان زود میگذره و چقدر زود افراد همدیگر رو فراموش می کنن ولی خاطره ها ما رو از یاد نمی برند،خیلی با معرفتند.ای کاش می تونستم این شعر رو با صدای استاد شجریان در کاست " بیدار"  اگه اشتباه نکنم ،تقدیم میکردم.